Hoa giáp (hay thường gọi đầy đủ là Lục thập hoa giáp) là hệ thống chu kỳ 60 năm dựa trên sự kết hợp giữa 10 Thiên Can và 12 Địa Chi trong văn hóa phương Đông.
Cấu trúc và ý nghĩa
- Lục thập: Nghĩa là sáu mươi (60).
- Hoa giáp: Chữ “hoa” ở đây chỉ chu kỳ trọn vẹn (như vòng đời hoa nở rồi tàn và lặp lại), chữ “giáp” là thiên can đầu tiên.
- Cách kết hợp: Ghép lần lượt 10 Thiên Can (Giáp, Ất, Bính, Đinh, Mậu, Kỷ, Canh, Tân, Nhâm, Quý) với 12 Địa Chi (Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi).
- Vòng tuần hoàn: Bắt đầu từ năm Giáp Tý và kết thúc ở năm Quý Hợi, tạo thành một vòng tròn 60 năm rồi lại quay lại từ đầu.
Ứng dụng trong đời sống
- Ghi chép thời gian: Dùng để tính năm, tháng, ngày và giờ theo lịch âm dương truyền thống.
- Phong thủy và mệnh lý: Xác định các nạp âm ngũ hành (Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ) cho từng năm sinh, hỗ trợ xem tuổi hợp, hướng nhà hoặc tính toán trong tử vi, tướng số.